Evaluatie Lokaal Beleidsplan 2011

Aanbevelingen van Welzijnsschakel Ommekeer (14 april 2011)

In het kader van de evaluatie van het Lokaal Sociaalbeleidsplan Erpe-Mere

Tijdens een gespreksavond zijn de vooropgestelde doelstellingen en de behaalde resultaten van het LSB besproken en zijn er aanbevelingen geformuleerd op basis van de ervaringen van 14 deelnemers met armoede-ervaring en 5 deelnemers zonder armoede-ervaring.

Mogelijkheden tot deelname aan sociale, culturele en sportieve activiteiten voor mensen in armoede stimuleren.

Positieve resultaten:

  • De invoer van de kansenpaswerking heeft het lokale sociale, culturele en sportieve aanbod en een deel van het aanbod in Aalst toegankelijker gemaakt.
  • Er is een systematische tussenkomst voor de uitstappen in schoolverband voor kinderen met een kansenpas, wat de toegankelijkheid tot het onderwijs ten goede komt.

Werkpunten:

  • Werken aan de uitbreiding van het aanbod:
    • Vooral het lokale sportaanbod aan kansenpastarief is beperkt.  Hoe kunnen we de sportverenigingen die gebruik maken van de gemeentelijke sportinfrastructuur stimuleren tot toetreding tot de kansenpaswerking?
    • Stimuleren tot toetreding tot de kansenpaswerking kan door aanpassing van het subsidiereglement zoals in Aalst:  gemeentelijke subsidiëring koppelen aan het toetreden tot de kansenpaswerking.
    • Er is vanuit de groep een vraag tot uitbreiding naar het aanbod naar de omliggende gemeenten (Lede, Haaltert).
    • Er is vanuit de groep een vraag tot uitbreiden van het gemeentelijk aanbod tijdens de vakanties voor kinderen tussen de 12 en 16 jaar.
  • Werken aan toeleiding
    • Gezinnen met armoede-ervaring zullen uit zichzelf meestal de kansenpas niet gebruiken. Het toeleiden van gezinnen met een laag inkomen naar de activiteiten aan kansenpastarief door laagdrempelig te informeren over het aanbod, door in groep naar activiteiten te gaan of via individuele begeleiding van gezinnen, is momenteel prioritair.  De toeleiding vraagt langdurige inspanningen en een structurele verankering binnen het O.C.M.W., gemeentelijke werking en welzijnsschakel Ommekeer. Om die langdurige inspanningen te kunnen verzekeren moeten er extra financiële middelen voorzien worden en is een optimale samenwerking tussen O.C.M.W., gemeente, welzijnsschakel ommekeer en de lokale verenigingen noodzakelijk.

 Streven naar een kwalitatief en uniform hulpverleningsaanbod binnen het O.C.M.W. en samenwerking met andere sociale diensten verbeteren

Positief resultaat:

  • De onthaalfunctie binnen het sociaal huis verloopt met meer respect voor de privacy.
  • De invoering van de kansenpaswerking, schoolcode onder coördinatie van het O.C.M.W. zorgen voor structurele armoedebestrijding.
  • Het O.C.M.W. betrekt Welzijnsschakel Ommekeer in de overlegvergaderingen, waardoor mensen in armoede aan het woord komen en meewegen op het lokaal sociaal beleid.
  • Het O.C.M.W. heeft inspanningen gedaan om te werken aan laagdrempeligheid via het opzetten van antennes in de rusthuizen en het seniorenrestaurant.  Alleen richten deze inspanningen zich op senioren en zijn ze niet echt toegankelijk voor gezinnen in armoede.

Werkpunten:

 Participatie van gezinnen in armoede via Welzijnsschakel Ommekeer

  • Ondanks de inspanningen vanuit het O.C.M.W. ervaren de meeste mensen nog steeds drempels naar de dienstverlening.  Sociale druk, fierheid, slechte ervaringen uit het verleden, vervoersarmoede, hulpverleningsmoeheid, de situatie zelf in handen willen houden,enz… houden mensen in armoede tegen de dienstverlening van het OCMW op te zoeken.  Vaak zoeken de mensen slechts hulp als er geen uitweg meer is en ze in een acute noodsituatie verkeren die vaak emotioneel sterk geladen is.  De mensen verwachten dan een snelle oplossing die er niet altijd komt, wat voor onmacht zorgt zowel bij de sociaal werker als bij de cliënt.  In 2012 zouden we graag een dialoogtraject aangaan, in het kader van onze erkenning als vereniging waar armen het woord nemen, tussen gezinnen in armoede en OCMW om vanuit die dialoog gezamenlijk tot een aantal beleidsaanpassingen te komen.

Uitbreiding antennes Sociaal Huis – lage instap via dorpsrestaurant

  • Een antennewerking (1x maand) in de gebouwen van Welzijnsschakel Ommekeer tijdens onze laagdrempelige ontmoetingsmomenten (groenten -en fruitverkoop, soepbabbels,…) brengt de hulpverlening dichterbij en niet enkel in noodsituaties.
  • Een laagdrempelige instap via een dorpsrestaurant, buurthuis creëert kansen tot het informeren rond rechten en plichten, mogelijkheden van hulpverlening,  kan een basisvertrouwen opbouwen, zorgen voor het vroegtijdig opsporen en opvangen van problemen…

Kwalitatieve uniforme hulpverlening

  • De gezinnen in armoede willen meer duidelijkheid rond hun rechten en plichten via een concreet ondersteuningsaanbod met duidelijke criteria opgemaakt vanuit steeds terugkerende hulpvragen.    Zo ervaren wij bv. ieder jaar tijdens de winterperiode dat heel wat van onze gezinnen in armoede grote problemen hebben met verwarming en soms letterlijk in de kou staan. Het O.C.M.W. zou rond dit probleem een actie/programma kunnen opzetten.  Een ander voorbeeld : Het OCMW zou tussenkomsten kunnen voorzien voor cliënten die bepaalde opleidingen willen volgen om hun kans op werk te verhogen.  Bv. Het behalen van een rijbewijs om te mogen rijden met een vrachtwagen, enz…
  • Criteria om te komen tot een uniforme hulpverlening. Onafhankelijk van bij welke sociaal werker je terecht komt, is het hulpverleningsaanbod min of meer hetzelfde en hoeft de ondersteuningsvraag niet steeds voor de sociale raad te komen.
  • Een intense samenwerking  tussen CAWRA en OCMW is nodig om tot een betere dienstverlening te komen en de onderbescherming weg te werken.
  • Intense opvolging van het gezin: Omdat  gezinnen in armoede zoveel problemen hebben tegelijkertijd en gedurende lange periodes is de aanpak er een van lange termijn, met kleine stappen en met een intense langdurige begeleiding gebaseerd op vertrouwen en dialoog.

 

Bijscholing voor de hulpverleners

  • Omdat de cliënt in armoede en de hulpverlener in een andere realiteit leven is het meestal een zoektocht om samen tot een haalbare, gedragen hulpverlening te komen.  Vorming rond krachtgerichte hulpverlening kan o.a. via “Bind-kracht” (Karel de Grote hogeschool).
  • Armoede knaagt vooral aan de binnenkant van mensen. Mensen voelen zich onmachtig, vaak moedeloos, er is veel  pijn en woede, minderwaardigheidsgevoel, schuldgevoel, enz…  Uit onze ervaring hebben mensen in armoede op de eerste plaats nood aan een goede en betrokken babbel om zo samen een duidelijker zicht te krijgen op de hulpvraag, de specifieke situatie van het gezin en vervolgens realistische verwachtingen, de mogelijkheden en beperkingen van de hulpverlening te formuleren.

 Verbeteren van de mobiliteit

Niet enkel senioren hebben problemen met mobiliteit. Heel wat gezinnen in armoede hebben minder vervoersmogelijkheden (we spreken van vervoersarmoede). De doelstelling mag dus niet enkel beperkt blijven tot senioren. Mensen in armoede die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer hebben goede verbindingen met de stad Aalst, maar slechte verbindingen naar de deelgemeenten. Daardoor hebben veel van de gezinnen in armoede uit onze gemeente minder toegang tot de dienstverlening en het sociaal leven en wordt hun isolement nog versterkt.

 

Goed voorbeeld:

 De gemeente organiseert een ophaaldienst voor de kinderen tijdens de speelpleinwerking. Dit systeem zou kunnen worden uitgebreid naar andere dienstverlening.

 

Werkpunten:

 Bestaande mogelijkheden op vlak van mobiliteit bekendmaken en promoten

  • Heel wat gezinnen in armoede kennen het systeem van de belbus niet.  Er zijn ook drempels tot gebruik (er moet een afspraak gemaakt worden, er moet worden getelefoneerd, de kostprijs van het vervoer,…).  In de groep is er niemand die het systeem al heeft gebruikt.
  • Het OCMW/gemeente zou het systeem kunnen promoten door tussenkomst in de kosten in bepaalde gevallen (bv. Opzoeken van hulpverlening bij OCMW, bij activiteiten georganiseerd door OCMW/gemeente toegankelijk aan kansenpas) en/of het kenbaar maken van de sociale voordeeltarieven van De Lijn.

 

Het OCMW/gemeente kan zelf georganiseerd vervoer binnen de gemeente opstarten en promoten

  • Vanuit de gemeente/OCMW zouden er inspanningen kunnen gebeuren om de mobiliteit naar de eigen of andere dienstverlening te verhogen via een eigen vervoerdienst. (bv. 2 halve dagen per week)
  • Bij sociale en culturele activiteiten georganiseerd door de gemeente zou er systematisch een vervoerdienst georganiseerd kunnen worden.
  • Er zou een vrijwilligersnet kunnen opgezet worden die gezinnen met vervoersarmoede kan vervoeren naar bepaalde activiteiten.  Het OCMW/gemeente zou  een km/vergoeding kunnen voorzien.

Systematische en gerichte aanpak van kansarmoede in het onderwijs en schulden op school

 Positieve resultaten

  • De gezinnen in armoede zijn heel tevreden over de invoering van het kansenpassysteem in de scholen.  Schooluitstappen zijn toegankelijker geworden.
  • De gezinnen vinden het een goede zaak dat het OCMW, mits toelating van het gezin, de school op de hoogte brengt wanneer het kansenpastarief van toepassing is.
  • De communicatie rond achterstallige facturen verloopt op een respectvolle, discrete manier.
  • De meeste gezinnen staan positief tegenover het aanspreekpunt van de vertrouwenspersoon.
  • De projectweek “Leef je in” en “weekje sober” in het teken van het Europees jaar van de armoedebestrijding hebben gezorgd voor een positieve beeldvorming rond het thema armoede.
  • Het regelmatig overleg met de vertrouwenspersonen van de scholen draagt bij tot een concrete uitwerking van de schoolcode en een structurele aanpak.

Werkpunten:

  • Investeren in informeren door de scholen blijft heel belangrijk: op een eenvoudige en zoveel mogelijke manieren op geregelde basis aan alle ouders informeren rond het bestaan van vertrouwenspersoon, kansenpas, mogelijkheden tot gespreide betaling,…
  • Voor de meeste gezinnen in armoede blijven opvang, warme maaltijden, boeken (secundair onderwijs), fruitdagen, naschoolse activiteiten minder tot niet toegankelijk.
  • Heel wat kinderen van gezinnen in armoede hebben de maken met pestgedrag in de klas of school. Hoe kunnen we samen systematisch werken rond pestpreventie binnen de school?
  • Om het thema “armoede en onderwijs” levend te houden en te zorgen voor een positieve beeldvorming rond armoede zijn wij vragende partij om jaarlijks systematisch een week te werken rond het thema armoede in de scholen.

 Verbeteren van de toeleiding van werkzoekenden naar een geschikte job en het creëren van bijkomende werkgelegenheid voor de meest kwetsbare groepen

 

Werkpunten:

  • Art. 60 tewerkstelling wordt nog te vaak aanzien als een middel om mensen terug “in orde” te brengen.  Art. 60 jobs zouden meer kwalitatief moeten worden en gericht op opleiding, wat de tewerkstellingskansen kan verhogen.
  • Een belangrijke prioriteit voor ons is het aanstellen van een personeelslid voor de uitbouw van sociale economie die instaat voor individuele begeleiding van zowel werknemers als werkgevers.
  • Het OCMW zou tussenkomsten kunnen voorzien voor cliënten die bepaalde opleidingen willen volgen om hun kans op werk te verhogen.  Bv. Het behalen van een rijbewijs om te mogen rijden met een vrachtwagen.
  • De meeste van onze gezinnen zijn van mening dat er pas echt kan werk gemaakt worden van duurzaam werken als ook hun andere problemen (huisvesting, gezondheid, schulden,…) samen aangepakt kunnen worden. Een integrale aanpak tussen de cliënt,  O.C.M.W. , C.A.W., V.D.A.B.,… is noodzakelijk om de kansen op (duurzaam)werk te verhogen.

Uitbreiding van het aanbod van betaalbare huurwoningen en verbeteren van de woonkwaliteit

 Wonen ervaren de meeste van de gezinnen als een groot probleem in Erpe-Mere. Niet alleen is de huurmarkt klein en duur, de kwaliteit van de woningen is vaak ook laag.  Indien de huurwoning van slechte kwaliteit is, durven de meeste gezinnen geen stappen ondernemen uit angst geen beter alternatief te vinden.  Het aanbod van sociale woningen is klein en de wachtlijsten lang.  De gezinnen ervaren dat de regelgeving rond sociale huisvesting er niet altijd voor zorgt dat gezinnen die het echt nodig hebben, aanspraak kunnen maken op een betaalbare sociale woning.  De hoge huurprijzen en de slechte kwaliteit (extra kosten verwarming)  zorgen ervoor dat een groot deel van het budget naar wonen gaat.  Wonen wordt onbetaalbaar voor gezinnen in armoede Erpe-Mere.

  • Er is dringend nood aan een uitbreiding van het aanbod van betaalbare huurwoningen van kwaliteit.
  • In de dorpen zien we huizen die al jaren onbewoond zijn.  Er is dringend nood aan controle en maatregelen die leegstand bestrijden.
  • Kan er vanuit de gemeente/OCMW systematisch controle uitgevoerd worden op de kwaliteit van huurwoningen bv. aan de hand van een checklist?
  • Er is nood aan goede begeleiding en garantie op wonen voor de huurder ingeval er problemen zijn met de woonkwaliteit en de woning eventueel onbewoonbaar wordt verklaard.